Trong nguyên tắc thiết kế cảnh quan, bố cục tầm nhìn đóng vai trò quan trọng và chủ chốt trong toàn bộ các bố trí cây cảnh sân vườn. Hãy cùng gspace tìm hiểu những guyên tắc bố trí cây cảnh trong sân vườn trong bài viết dưới đây nhé!
1. Tính hài hòa và tương phản
Tính hài hòa là một yếu tố miêu tả về sự liên kết trong thiết kế. Nó được tạo ra bởi sự kết hợp có tính thống nhất giữa form cây, vật liệu, những đường nét mang cùng ngôn ngữ. Càng tổ chức cây xanh mang tính thẩm mĩ và gần gũi hơn thì yếu tố này càng được nêu trội, đến gần hơn tới sự thống nhất bố cục trong cảnh quan.

Tính hài hòa và tương phản
Nhưng ngược lại trong một bố cục, tính hài hòa có thể sẽ bị lược bớt nếu nó phụ thuộc vào quá nhiều vào những quan niệm về tính tương phản và tính tương tự. Hơn nữa, không nhất thiết trong thiết kế sự hài hòa đều được thể hiện qua sự tương đồng về form dáng. Nói một cách dễ hiểu, tính hài hòa khi được lạm dụng sẽ dẫn đến tình trạng rối mắt. Vì vậy người thiết kế cần biết tiết chế khi bố trí các loại cây cảnh trong sân vườn và thêm vào đó những phản chất liệu – đường nét – form dáng để nêu bật được ý nghĩa khu vườn.
Thống nhất hay khác biệt, chúng đều nằm ẩn trong tiềm thức mỗi con người, chúng ta chỉ có thể hiểu chúng nếu có một thiết kế đặc biệt miêu tả đúng về hai yếu tố này. Để nhận ra được tính hài hòa và tương phản, người ta tạo ra một vật liệu không giống với background đằng sau. Nói theo phương diện bố trí cây cảnh trong sân vườn, chúng ta có thể tạo ra một khóm cây có sự khác biệt với background về một trong các yếu tố: form dáng, màu sắc, kiểu lá cây… để tạo ra sự tương phản. Tuy nhiên nếu đã khác nhau về form dáng thì cần tương đồng về màu sắc, hình dạng lá để đảm bảo về tính hài hòa. Bố trí cây xanh như hình được gọi là đạt về yếu tố hài hòa – các bụi cây có form lá dạng nhọn, tuy nhiên vẫn có tính đa dạng về màu sắc. Tuy khác nhau nhưng khi nhìn vào không hề cảm thấy bị rối mắt.
2. Tính cân đối
Tính cân đối xuất phát từ việc các khóm cây liên quan với nhau như thế nào. Điều này phụ thuộc vào cường độ sử dụng, vị trí và năng lượng mà chúng mang lại cho người xem. Trục là một yếu tố không thể thiếu để tạo ra sự cân đối. Trục mang lại sự cân bằng, tạo ra một hệ quy chiếu để chúng ta có thể đo lường, sắp đặt vị trí những khóm cây, hay những khu chức năng trong một khu vườn. Bởi vai trò quan trọng này, trên trục luôn được ưu tiên những điểm nhấn cảnh quan, đầu trục luôn dễ nhận biết để du khách có thể tiếp cận.

Tính cân đối trong bố trí cây trồng trong sân vườn
Trục được xác định rõ ở hình trên, dẫn dắt người xem khám phá vào khu vườn. Đây là cách chọn trục dễ nhận biết và mang tính định hướng cao nhất. Ngoài trục đối xứng, còn có những loại hình trục cảnh quan khác mà sự cân bằng chỉ được tạo ra khi người thiết kế khéo léo đong đếm được những thành tố cảnh quan. Kiến trúc sư dựa vào những điểm nhấn từ nhỏ đến lớn để cân bằng các mảng cảnh quan, từ đó tạo ra một bố cục không thể hoàn hảo hơn. Thật vậy, một yếu tố nhỏ thôi cũng có thể cân bằng được cả một khoảng không gian to gấp trăm lần.
Cảnh quan rất đa dạng, số lượng trục cũng đa dạng, hướng trục lại càng đa dạng hơn. Đối với một hình tròn, xác định được trục nào là tùy vào tâm của chính người du khách. Tuy nhiên cũng có những công trình không dùng tới bất kì trục đối xứng nào, có thể người ta chỉ dùng một điểm, thường được áp dụng cho những không gian nhỏ hơn. Dựa vào chỉ duy nhất một điểm cố định để tạo ra sự cân bằng thị giác cho bố cục còn lại. Điều này luôn được đánh giá là mang lại một cảnh quan huyền bí, khó đoán, đôi khi nó lại tạo ra cảm hứng với rất nhiều người.
3. Cây điểm nhấn
Có những nơi chốn có thể gây cho ta một ấn tượng mạnh, một dấu hiệu không thể quên khi sử dụng những loại cây bắt mắt. Những loại cây đó còn được gọi là cây điểm nhấn. Chúng có thể thu hút người xem và thường được đặt ở lối vào, những bậc cao độ thay đổi, khu vực ngồi hoặc một bên mặt nước. Nhiều khi bản thân những loại cây đó lại chính là đặc trưng riêng của không gian xung quanh.

Cây điểm nhấn
Cây điểm nhấn xuất hiện rất nhiều ở đầu hay cuối tuyến đường, hoặc xuất hiện ở một tụ điểm cảnh quan ở giữa tuyến. Người ta có thể nhấn cây bằng cao độ, hình dạng, hay chất lá khác nhau.
4. Tính xuyên chuỗi
Tính xuyên chuỗi là cách mà các bố cục nhỏ như là những khóm cây được thay đổi một cách hài hòa. Nó bao quát từ những phần nhỏ lẻ cho đến toàn thể của một khu vườn. Tính xuyên chuỗi của một khu vườn cũng có thể được nhận biết từ một điểm nhìn. Chúng ta có thể nhận biết ra được dựa vào sự sắp xếp một cách có chủ ý của những chuỗi thay đổi về màu sắc, chất liệu hay form dáng.

Tính xuyên chuỗi
Tính xuyên chuỗi rất quan trọng trong một bố cục cảnh quan. Nó đại diện cho tính chuyển động, giúp cảnh quan không bao giờ “đứng yên một chỗ” để trở thành một bức tranh nhàm chán.
5. Tỉ lệ
Có thể hiểu tỉ lệ là tương quan về kích thước của một vật trong một bối cảnh nhất định và có liên quan đến con người. Trong cảnh quan, khái niệm tỉ lệ được đề cập tới qua mối quan hệ kích thước của những thành tố cảnh quan với tổng thể xung quanh, hay là so với một tiểu tổ chức cây cảnh.

Độ chi tiết trong cảnh quan phụ thuộc vào khoảng cách nhìn của người xem
Có nhiều loại tỉ lệ, trong đó tỉ lệ người đề cập tới tương quan kích thước người và những vật xung quanh. Và bởi vì cảnh quan được thiết kế để con người sử dụng nên chúng ta cần đưa tỷ lệ người vào mọi chi tiết trong thiết kế cảnh quan. Độ chi tiết trong cảnh quan phụ thuộc vào khoảng cách nhìn của người xem. Khoảng cách càng tăng, chúng ta càng thấy ít chi tiết đi. Hoặc khi đứng giữa một cảnh quan bạt ngàn, chúng ta cảm giác như đứng ở đâu cũng giống nhau. Điều này lý giải một số cảnh quan được thiết kế lặp lại những chi tiết, mục đích để người xem có cảm giác cảnh quan này không hề nhỏ chút nào.
6. Tính chuyển động và góc nhìn
Góc nhìn có tác động mạnh mẽ trong một khu vườn khi bố trí cây cảnh trong sân vườn. Chúng bị tác động bởi việc chúng ta di chuyển như thế nào khi ngắm nhìn cảnh quan đó. Cụ thể, khi di chuyển, người xem sẽ bị hạn chế tập trung hơn là đứng hoặc ngồi một chỗ.

Tính chuyển động và góc nhìn
Hy vọng bài viết trên của Gspace sẽ mang đến cho quý bạn đọc những thông tin hữu ích. Hãy liên hệ với chúng tôi tại đây để được tư vấn thêm về các ý tưởng thiết kế cảnh quan sân vườn nhé!
